Sağlık

Sigara mesane kanseri yapıyor

Erkeklerde en sık rastlanan kanser türü olarak dördüncü, kadınlarda ise sekizinci sırada yer alan mesane kanserinin başlıca nedeninin sigara kullanımı olduğunu ifade eden uzmanlar, hastalığın erken teşhisinin yapılıp tedavi edilmediğinde ölümle sonuçlandığını belirtiyor…

Sigaranın neden olduğu hastalıklardan biri de mesane kanseri. Erken teşhis ve önlem alınmadığı takdirde ölüme neden olan mesane kanseri, erkeklerde prostat, akciğer ve kalın bağırsak kanserinden sonra dördüncü sırada, kadınlarda ise en sık karşılaşılan kanserler sırasında sekizinci sırada yer alıyor.

Uzmanlar erken teşhis için uyarıyor: “İdrarından kan gelen bir hastanın kesinlikle gecikmeden doktoruna başvurması gerekir. İdrardan kan gelmesi mesane kanserinin en sık ve en önemli bulgusu. Özellikle de sigara kullanan erkek hastalarda kesinlikle ihmal edilmemeli. Çünkü hastada mesane kanseri olsa dahi kanseri erken evrede saptanan hastaların başarılı bir tedavi ile hastalıktan tümüyle kurtulabileceğini gayet iyi biliyoruz. Tüm kanserlerde olduğu gibi mesane kanserinde de erken tanı hayat kurtarıcıdır.”

Üroloji Uzmanı Op. Dr. Kadir Önem hastalığın risk faktörü sigaradan da uzak durulması gerektiğini ifade ediyor.

Mesane kanseri nedir?

Mesane, yani daha çok bilinen ismiyle idrar torbası böbreklerden genel idrarın dış ortama atılmadan önce vücut içinde depolandığı bir organdır. Tümörleri genel olarak iyi huylu tümörler ve kötü huylu tümörler olarak ikiye ayırabiliriz. Mesanenin kötü huylu tümörlerine mesane kanserleri diyebiliriz. Kanser hücreleri sürekli büyüyen ve kontrolsüz olarak çoğalan çevre organlara ve uzak organlara yayılma özelliği gösteren hücrelerdir. Mesanedeki kitlelerin büyük çoğunluğu kötü huylu tümördür yani kanserdir. Mesanenin iyi huylu tümörleri olmakla birlikte daha az sıklıkta görülürler.

Kemiklere de yayılabiliyor

Mesane kanseri sıklıkla mesanenin en iç tabakasını oluşturan üroepitelyum adı verdiğimiz dokudan kaynaklanır ve üroepitelyal karsinom olarak adlandırılır (Transizyonel hücreli karsinom). Daha az sıklıkla olmakla birlikte mesanenin kas dokusu gibi diğer doku gruplarına ait kanserlerde görülebilmektedir.

Erken evrelerde sadece en iç tabakada oluşan ve büyüyen kanser hücreleri ileri evrelerde mesanenin kas dokusuna ve daha ileri evrelerde mesanenin hemen çevresindeki yağ dokusuna doğru ve hatta mesane çevresindeki diğer organlara doğru da büyüyebilir. Daha ileri evrelerde ise vücudun diğer organlarına, akciğere, beyine, karaciğere ve kemiklere yayılabilir.

Belirtileri nelerdir?

Mesane kanserinin en sık belirtisi idrardan kan gelmesidir. Eğer kanser büyümüşse ve ya kanama pıhtılara dönüşmüşse idrar yapma hem kanamalı hem de ağrılı hale gelebilir. Bazen idrar tamamen kan şeklinde geldiği gibi bazen hafif pembe idrar şeklinde de gelebilir. Elbette ki idrardan kan gelmesi her zaman kanser demek değildir. Çünkü idrardan kan gelmesinin basit bir idrar yolu enfeksiyonundan taş hastalığına kadar birçok nedeni olabilir.

Halsizlik ve çarpıntı da yapıyor

Gerek erken evre gerekse ileri evre kanserlerde olsun kanserin büyüklüğüne bağlı olarak meydana gelebilecek kanamalarda hastada süregelen kan kaybından dolayı hastada halsizlik, yorgunluk, güçsüzlük ve çarpıntı gibi belirtiler görülebilir.

Mesane kanserinin kanama dışındaki belirtileri alt üriner sistem semptomları dediğimiz idrar yaparken zorlanma, sık sık idrar yapma isteği, idrara sıkışma hissi, idrar yaparken zorlanma hissi, kesik idrar yapma gibi belirtiler de olabilir. Muhakkak bu belirtilerin bir hastada görülmesi de o hastada mesane kanseri olacağı anlamına gelmez. Gayet tabidir ki bu belirti ve bulgular bir prostat hastasında da görülebilir. İleri inceleme yöntemleriyle hastalığın teşhisi konulabilir.

Bunun yanında hastalığın ileri evrelerinde yani hastalığın mesanenin komşu organlara ve vücudun diğer organlarına yayıldığı durumlarda hastalarda kemik ağrısı yorgunluk, iştahsızlık, zayıflama, güçsüzlük gibi bulgular ortaya çıkabilir.

Bazen kanser dokuları idrar torbasındaki idrar kanallarına sıçrayabilir ve böbreklerin birinde ve ya her ikisinde şişmeye neden olabilir. Böylelikle kanalları tıkanan ve şişen böbrekler rahat çalışamaz hastada böbrek yetmezliği gelişir kandaki zehirle maddeler atıklar yükselir. Bu aşamada hastanın böğür ağrısı iştahsızlık yorgunluk gibi semptomları olabilir. Bu tür hastaların önce kan değerlerine bakılır eğer kan değerleri çok bozuk değilse kapalı ameliyatla kanser dokuları kazınır ve idrar kanalları açılır.

Eğer kan değerleri çok bozulmuşsa acil diyalize alınır ve kan değerleri düzeldikten sonra tedavisine devam edilir. Bu hastalar her zaman diyalize girmek zorunda kalmayabilirler. Eğer başarılı bir tedavi ile kanallar açılırsa ve ya mesaneleri alınırsa böbrekleri eskisi gibi çalışmaya devam edebilir ve diyalizden kurtulabilirler. Anlaşıldığı üzere idrar kanalları tıkanan hastalarda diyaliz sadece geçici bir süre uygulanabilir. Bu nedenle erken tanı ve erken müdahale böbrekleri de kurtarır.

Erkeklerde daha fazla görülüyor

Kadınlarda mı yoksa erkeklerde mi daha sık görülüyor?

Erkeklerde kadınlara göre 2.5 kat daha fazla görülmektedir. Bu farklılık gerek erkeklerin sigarayı daha fazla tüketmeleri ve sigara içilen ortamda daha fazla kalmaları gerekse erkek toplumun dışarıda çevresel kimyasal etmenlere daha fazla maruz kalması ile ve her iki cinsiyet arasındaki hormonal farklılıklarla bir parça açıklanabilir.

Hangi yaş grubunda daha sık görülür?

Mesane kanseri daha sıklıkla orta ve ileri yaş hastalığıdır. Genç erişkinlerde daha az sıklıkta görülür. Yaş arttıkça mesane kanseri görülme sıklığı da artış gösteriyor. 65–69 yaşlarında erkeklerde yüz binde 142 kadınlarda yüz binde 33 iken bu oran 85 yaş üstünde erkeklerde yüz binde 296’ ya kadınlarda yüz binde 75’ e yükseliyor. Mesane kanserinin erkeklerdeki tanınma yaşı ortala 69 kadınlardaki tanınma yaşı ortalama 71’dir.

Bununla birlikte genel olarak yaşlı hastalardaki mesane kanserinin davranışı daha kötü ve agresif seyirlidir. Genç hastalardaki mesane kanseri ise nispeten daha iyi huylu karakterdedir, daha yavaş büyüme ve ilerleme gösterir.

İdrar torbasına bakılması gerek

Hastalık tanısında hangi tetkikler uygulanır?

İdrarından kan gelen hastalarda ilk yapılan tetkikler idrar tahlili ve ultrasonografidir. Ultrasonografide bir kanser şüphesi çıkmasa bile kanama varsa endoskopik olarak yani küçük bir kameralı alet ile idrar torbasına girerek kanser varlığının araştırılması gerekebilir.

İdrar torbasına girerek bakmak kanser tanısı için çok önemlidir. Fakat içerideki tümör görülse dahi bu tümörün kanser olup olmadığını anlamak için kanseri idrar torbasından kazıyarak patolojik incelemeye göndermek gerekir. Bu yöntemle hem mesanedeki kanser tedavi edilmiş yani kazınmış ve vücut dışına çıkartılmış hem de kanserin özellikleri çıkarılan kanser dokusunun incelenmesi ile belirlenmiş olur. Kısacası kesin tanı konulurken yaptığımız kazıma işlemi aynı zamanda hastaya tedavide sağlamış olur.

Elbette kanser sadece mesanede sınırlı olmayabilir mesanede olduğunu zannettiğimiz kanser aslında böbreklerden de gelmiş olabilir. Bu nedenle çok önemlidir ki hastanın böbreklerinde kanser olup olmadığını tüm mesane kanseri tanısı almış hastalarda araştırıyoruz. Bu nedenle ilaçlı bilgisayarlı tomografi, MRI ve başka görüntüleme yöntemleri kullanıyoruz. Tanı sırasında yaptığımız bu işlemi tedavi sonrası da her yıl düzenli olarak kontrol edip hastanın böbreklerinde bir kanser gelişimi var mı yok mu kontrol ediyoruz.

Yazar hakkında

Alkan Kaya

Yorumla

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.