Sağlık

Bir ayda sigarayı bırakmanın formülü

Sigara 300 farklı hastalığa sebep oluyor. Eğer sigara sizin de hayatınızın bir parçası ise önce bırakmaya karar verin, sonra da lazer terapi yöntemini deneyin. 40 yıllık tiryakiler, sigara bırakma hikâyelerini anlatıyor. Bu yıl her gün bir uçak düştü, içindeki 300 kişi de maalesef kurtarılamadı. Aynı zamanda 365 gün boyunca uçurumdan yuvarlanan 6 otobüsten de kimse sağ çıkmadı.

Tüm bunlar yetmiyormuş gibi İstanbul’a düşen atom bombası da birçok kişinin ölmesine sebep oldu. Her gün düşen bir uçak, uçuruma yuvarlanan 6 otobüs ve atom bombası yılda 100 bin kişinin hayatına mal oldu velhasıl. Bu rakamlar sizi şaşırtmasın. Doğruluk payı elbette var. Araştırmayı yapan Kanserle Savaş Dairesi Başkanlığı. Yalnız bir ayrıntı var; vefat sebebi kaza değil, sigara. Hani parkta, bahçede, iş yerinde, evde yani hayatın her alanında kendine yer bulan o anlamsız duman!

‘Torunum için bırakacağım’ dedim
Her gün bu kadar ölüm gerçekleşse tüm medya ayaklanır, hükümet göreve çağrılır ya da istifası beklenir. Vefatların ardından ailelerinin yaşadığı dramlar gözler önüne serilir. Ama boğaz, yemek borusu, mide, böbrek, mesane, ağız, ses telleri, akciğer, kan, pankreas ve rahim ağzı kanserlerinden, kalp hastalıklarından sorumlu sigaranın zararları yeterince gündeme getirilmiyor. O, 65 yaş öncesinde yaşanan tüm kalp damarı tıkanıklığı ölümlerinin yarısından sorumlu. Akciğer kanserinden vefat edenlerin yüzde 90′ının ölüm sebebi de yine aynı illet. İçilen her sigara insan ömründen 5 dakika alıyor. Erken yaşta sigaraya başlayanların ömrü 20-25 yıl kısalıyor. Vücuttaki tüm mekanizmayı alt üst eden bu kötü alışkanlık terk edildiğinde kalp krizi ve kanser riski bir yılda yüzde 50 oranında azalıyor. Kendini bildi bileli sigara içen, onu hayatının ‘vazgeçilmez’ bir parçası haline getirenler artık kısa sürede sigarayı bırakabiliyor. Kimi kendi iradesiyle kimi de dışarıdan destek alarak…

Bilgin Kurallı (57) Çanakkale Seramik Fabrikası’nın Bölge Müdürlüğü’nden emekli. İstanbul’da yaşıyor. 24 yaşında başlar sigaraya. Günde bir paket tüketir. Yöneticiliğin ağır yükü altında çalışırken sigaraya yüklendikçe yüklenir. Görevi icabı sık sık şehir dışına bayi ziyaretlerine gider. Geceleri yalnız başına kilometrelerce yol alırken ‘vazgeçilmez arkadaş’ı yine sigara olur. Yıllarca profesyonel futbol oynamış, 24′üncü kattaki dairesine asansör kullanmadan çıkan Bilgin Bey, yıllar boyu aralıksız tükettiği sigaranın da etkisiyle bir süre sonra nefes alamamaya, iki kat merdiveni dahi çıkamamaya başlar. Yaşıtlarına göre kendini daha sağlıksız ve güçsüz hisseder.

Bırakmak isteyip de bırakamadığı sigara konusunda 6 yaşındaki torununun tavrı onu ciddi bir arayışa iter. “Sigara içilmez, öldürür diyerek yanıma gelmiyordu. Kötü kokuyorsun diyordu bana. Torunumu kazanmak için ‘bırakacağım’ dedim.” Bilgin Bey, 6 aydır sigara kullanmıyor. Ona göre her şey beyinde bitiyor, insanın önce sigaradan kurtulmayı istemesi gerekiyor. Sigara isteğinin ancak sporla bastırılabileceğine inanıyor. Bundan dolayı kendine bir pinpon odası yapmış. Spor hem stresini azaltıyor hem de sigara nöbetlerini kolayca atlatmasını sağlıyor.

Sait Çelik (57) meteoroloji mühendisi. Türkiye’ye dört demir çelik tesisi kurmuş başarılı bir işadamı. Sigarayla tanışıklığı 9 yaşında başlar. İki abisi babasından gizli sigara içer. Ağabeyler suçlarına ortak etmek için küçük kardeşlerine de içirirler. İlkokuldan sonra yatılı okula gönderilir. “Biraz haylazlıktan biraz da özentiden başladık sigaraya.” diyen Çelik, 11 yaşındayken paket taşımaya başlar. İlerleyen yıllarda günde bir paket sigara tüketir. İş hayatının stresiyle bu sayı ikiye, bazen de üçe çıkar. Her yıl yaptırdığı check-up’larda herhangi bir sıkıntı çıkmayınca sigara içmeye devam eder. Ta 2001 yılında İzmir’de ciddi bir nefes darlığı yaşayana kadar… Apar topar hastaneye kaldırılır. Üç gün müşahede altında tutulur, kendisine ilaç tedavisi uygulanır. Yaşadığı bu kısa süreli tecrübe onu bir karar aşamasına getirir: “Ya bu sigara beni bırakacak, ya da ben onu bırakacağım.”

‘Sigara bir parçam gibiydi’
Hastaneden çıktıktan sonra 1,5 ay boyunca günde 3-4 sigarayla idare eder. Fakat ‘az sigaralı’ günler ne yazık ki kısa sürer. İlerleyen yaşına orantılı olarak nefes darlığı, uzun yol yürüyememe, merdiven çıkmakta zorlanma gibi problemler yaşar. “Sigara bir parçam gibiydi. Sürekli elimdeydi. O kadar bütünleşmiştik ki… Sıkıntılı günlerimde bakardım, bir tane masama yakıp koymuşum biri de elimde.” diyen Sait Çelik, sigarayı bırakmak için nikotin bandını da dener sakızı da. Ama başarılı olamaz. Bu arayışlar sürerken Anne Penman isimli bir merkezden haberdar olur. Sigara bırakma programına başvurur ve 48 yıllık “eski dostu” ile yollarını ayırır. 8,5 aydır ‘ayrılamam’ dediği sigarayla tüm münasebetini bedenen de ruhen de kesmiş durumda. Halinden memnun. Kendini çok sağlıklı ve rahat hissediyor artık. Sigara içmek istediğinde merkezdeki uzmanların talimatlarına uygun olarak yürüyüş yapıyor, bilgisayarda oyun oynuyor ya da burnunun üst kemiğine 3 dakika kadar masaj yapıyor.

‘Aslında sigara hiçbir şeymiş’
Tijen Çakmakçı (42) 22 yıldır sigara içen bir tiryaki. Uzun yıllar halkla ilişkiler sektöründe çalışmış, bir çocuk annesi. 10 aydır sigara kullanmayan Tijen Hanım da bu alışkanlığı bırakmayı çok istemiş. Bu konuda yardım alabileceği doğru merkezi araştırmış uzunca bir süre. Kendisini bu konuda 13 yaşındaki oğlu teşvik etmiş. Sigara kullanmasını istemediğinden sürekli annesini uyarıyor, kendisini öpmek istediğinde de yanağını kaçırıyormuş. 11 yıl profesyonel basketbol oynayan Tijen Hanım, son dönemlerde vücut enerjisinin azaldığını, düzenli nefes alamadığını hissederek sigarayı bırakmaya karar verir. Çeşitli yöntemlere başvurur ama başarılı olamaz. “Bırakma denemelerimde hep başarısız oldum, destek alma ihtiyacı hissettim.” diyen Tijen Hanım, sigaralı ve sigarasız hayat arasındaki farkı şöyle anlatıyor: “Sigara el alışkanlığıymış. Vücudumdan çok elim arıyordu çünkü. Sigaranın bir hiç olduğunu ancak bıraktıktan sonra anladım. Sinirlendiğinizde sizi sakinleştirdiğini, yalnız kaldığınızda da arkadaşlık yaptığını düşünüyorsunuz ama öyle bir şey yok! Mesela oğlumu okula gönderdikten sonra bir kahve yapıp yanında muhakkak sigara içerdim. Eğer sigarayı bırakırsam bir daha çay-kahve içemem sanıyordum ama öyle olmadı.”

Tijen Hanım sigaranın bırakılması güç bir alışkanlık olduğunu kabul ediyor. Kendisi de lazer tedavi yöntemiyle terk ediyor bu alışkanlığını zaten. “Oğlum benim dumanımla büyüdü. Bu konuda hep vicdan azabı duydum. Lazer terapi alıp eve gittiğimde ‘Oğlum senin için sigarayı bıraktım’ dedim. ‘Çok sevindim annecim, seninle gurur duyuyorum’ diyerek boynuma atladı. O an gözlerindeki ışığı, umudu, mutluluğu hayatım boyunca unutamam.” Arada sigara içmek istediğinde hep oğlunun gözlerini hatırlar ve eli sigara paketine uzanmaktan vazgeçer. Tijen Hanım’ın 56 yıldır aralıksız sigara tüketen babası da aynı yöntemle sigarayı bırakır. Peki bu yöntem nedir?

Yazar hakkında

Alkan Kaya

Yorumla

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.